De documentaire film 1945-1965 + DVD

In de Nederlands beeldcultuur van de twintigste eeuw is een opvallende rol weggelegd geweest voor de documentaire film. De documentaire filmproductie uit de periode 1945-1965, algemeen beschouwd als de hoogtijjaren, wordt vaak aangeduid met het begrip 'Hollandse documentaire school'. Bert Haanstra, Herman van der Horst en anderen maakten aan de lopende band kwalitatief hoogstaande documentaires, die talrijke prijzen wonnen op buitenlandse filmfestivals. Deze makers grepen terug op de vooroorlogse Filmliga-traditie: onderwerpen uit het dagelijkse leven, bijzondere camerastandpunten en een belangrijke rol voor de montage. Niet de mens van vlees en bloed stond centraal maar de metaforische mens. Dat gold zelfs voor de zogenaamde vrije documentaires, die weinige films waarin de maker niet gebonden was aan de wensen van een opdrachtgever. Ook de filmkritiek beschouwde de documentaire, en niet de speelfilm, als de norm. In de loop van de jaren zestig stond een nieuwe generatie op, die brak met deze opvattingen. Voor zover zij niet compleet voor de speelfilm koos, hield zij er in elk geval een andere opvatting over de relatie tussen film en werkelijkheid op na.