Heerlijkheden in Nederland

In vroeger tijden werd het land niet alleen bestuurd door plaatselijke, regionale en landelijke overheden, maar werd een deel van de bestuurlijke, wetgevende en rechterlijke macht uitgeoefend door particulieren. De gebieden waarvoor dit gold, worden heerlijkheden genoemd. De wortels van dit systeem zijn gelegen in het middeleeuwse leenstelsel. De vorst gaf een deel van zijn bestuurlijke en juridische bevoegdheid in leen aan een leenman, die in ruil daarvoor bepaalde diensten moest verrichten. Langzamerhand kregen deze lenen het karakter van eigendom. De Grondwet van 1848 maakte een einde aan het verschijnsel dat bevoegdheden van lokale overheden in particuliere handen waren. Dit boek beschrijft de ontwikkeling van de heerlijke rechten door de eeuwen heen. De toegevoegde lijst van heerlijkheden beoogt enig inzicht te geven in de ligging van de heerlijkheden en de eigenaren.