Het Energielandschap

Wie aan het varen is in de Weerribben en luistert naar koekoek en karekiet, zal het zich niet realiseren. Wie wandelt in de Meinweg en uitkijkt over de heidevelden, zal het misschien niet willen geloven. En wie de windmolens ziet langs het Noordzeestrand of op de dijk bij Urk, zal het wellicht verafschuwen. Wij danken het Nederlandse landschap, van natuurschoon tot cultuurlandschap, voor een groot deel aan onze voortdurende vraag naar energie.

Turfwinning vormde onze veenplassen, houtaanplant bezorgde ons onze dennenbossen – oorspronkelijk aangelegd voor brandstof en voor palen in de mijnen. De molens van Kinderdijk behoren tot ons dierbaarste nationale erfgoed. Het is die subtiele link tussen landschap en energie die centraal staat in het boek Het Energielandschap. Het is een bijzonder smaakvol boek met prikkelende teksten van auteur Tom Bade en prachtige foto's van landschapsfotograaf Ruud Lardinois.

Het Energielandschap legt als eerste de vinger op het energielandschap in al zijn facetten. Dat doet de auteur op een lichtvoetige manier, aan de hand van talloze voorbeelden en persoonlijke ervaringen. Zijn overpeinzingen nemen ons mee langs de historische perioden van turfwinning, mijnbouw, landbouw en industrialisatie. Bade staat vervolgens stil bij het energielandschap van vandaag, met zijn windmolens, glastuinbouw, gaswinning en zonnecellen, en bij dat van de toekomst. Hoe zal Nederland veranderen als de vraag naar biomassa echt van de grond komt? Onze veenplassen en heidevelden zijn we inmiddels mooi gaan vinden, evenals ouderwetse molens en stoomtreinen – maar hoe zit dat met het energielandschap van de toekomst?

"Eigenlijk gaan we dingen pas mooi vinden als ze niet noodzakelijk meer zijn," schrijft Bade, "en behangen worden met weemoed. […] Dus als we de Westergasfabriek tegenwoordig als erfgoed bewaren en ook erg mooi vinden, dan is het zeer waarschijnlijk dat we ook de oude raffinaderijen van Shell op Pernis ooit mooi gaan vinden: als we ze tegenwoordig al niet mooi vinden. Net als de windmolens in Flevoland."

Het Energielandschap: een origineel en zeer fraai vormgegeven boek voor iedereen met hart voor het Nederlandse landschap