Het voorspel van de Tachtigjarige oorlog

De eerste Aula, het 'wetenschappelijke pocketboek', als reeks in 1957 gelanceerd en te vergelijken met de in 1937 gestarte Engelse Pelicanserie.
Het voorspel van den Tachtigjarige Oorlog verscheen in 1859. Fruins interpretatie van de vaderlandse geschiedenis draagt de signatuur van het Thorbeckiaanse liberalisme van 1848. 'Oranje' is bij hem het symbool van de eenheidsstaat op constitutionele grondslag (hij betreurde de decentralisatie en het particularisme van de Republiek).
Fruin is ongetwijfeld de grootste Nederlandse historicus uit de 19e-eeuwse liberale school. Hij legde grote nadruk op de 'onpartijdigheid van den geschiedschrijver' (de titel van zijn inaugurale oratie) en op het streng kritisch teruggaan tot de bronnen.
De historische opstellen van Fruin, hoewel in de 19e eeuw geschreven, hebben hun waarde behouden en vormen voor tal van onderwerpen nog altijd onvervangbaar studiemateriaal.
Fruins stijl is helder en levendig. Hij schreef niet voor vakgeleerden, maar voor een groot publiek, dat in die tijd de lezerskring van De Gids uitmaakte.
Robert Fruin was een Nederlands historicus, van 1860-1894 hoogleraar Vaderlandse Geschiedenis in Leiden.