Niet voor het gewin / druk 1

De christelijk-sociale beweging in Nederland richtte zich van oudsher op meer dan alleen het zorgen voor goede arbeidsvoorwaarden en politieke beïnvloeding. Héél de mens was haar oogmerk. Het resultaat was een breed scala aan niet-commerciële nevenactiviteiten, variërend van sanatoria tot vakantiereizen en van werklozenkassen tot spaarfondsen. Dit Cahier haalt tot nu toe onderbelicht gebleven not-for-profit activiteiten van de protestantse en katholieke arbeidersbeweging voor het voetlicht. Het bevat bijdragen over tbc-bestrijding, verzekeringsmaatschappijen, dagbladen, coöperaties, vakantieoorden, beleggingsfondsen en spaarbanken, een landbouwschool en een filmdienst. De uitbouw van de welvaartstaat maakte na de Tweede Wereldoorlog een einde aan veel van deze eigen ondernemingen. Een verzekerd bestaan, van de wieg tot het graf, was immers voor iedereen weggelegd. Maar vergrijzing, 9/11, tuimelende beurskoersen en groeiende concurrentie uit China en India dreigen deze droom nu ruw te verstoren. WAO, WW, (pre)pensioen; geen verworvenheid lijkt meer zeker. Moeten CNV en FNV – ook nu de staat zich terugtrekt – zich weer sterk maken voor private alternatieven? Deze actualiteit maakt een studie van de nevenactiviteiten van middenveldorganisaties extra de moeite waard.